MOMENTS - ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ...
by fez
There is nothing either good or bad, but thinking makes it so
All those moments will be lost in time, like tears in rain.
Giannisis
και όχι Γιαννίσης στο εξώφυλλο
(υποννοεί κάτι;)
Ολίγες μπουκίτσες από σκανδιναβική παραγωγή (Νέσμπου, Μανκελ, Μιλλενιουμ)
Δανείζεται κατιτις από "σιωπή αμνών¨ (σεριαλ κιλλερ που επικοινωνεί ηλεκτρονικά με πραγματογνώμονα)
Τελετουργικές δολοφονίες
Μετανάστες και ρατσιστικά συμπλέγματα
Καλοί και κακοί μπάτσοι που στριμώχνονται για να μπερδέψουν τον αναγνώστη
Γραφειοκράτες αναρριχόμενοι στην εξουσία
Τραβηγμένες περιπλοκές που δεν πείθουν
Παράλληλες υποθέσεις που αφήνουν υποσχέσεις για επόμενα συγγραφικά εγχειρήματα
Στο διά ταύτα
έχει παραγεμίσει το βιβλίο με λίγο απ'όλα.
Προσπαθεί να συνδυάσει πολλά από πολλούς αλλά, τελικά, χάνει το μέτρο.
Επισήμανση στο οπισθόφυλλο: Αντικατάσταση του βιβλίου από άλλο επιλογής "ΔΙΟΠΤΡΑΣ" αν δεν ικανοποιεί τον αναγνώστη με την προϋπόθεση της αποστολής απόδειξης αγοράς. Την ψάχνω (την απόδειξη)
"Ο επιθεωρητής Άντερς Οικονομίδης αισθάνθηκε την κούραση να επιστρέφει ξανά και να καταβάλλει το σώμα του. Ξάπλωσε στο πάτωμα και έκλεισε τα μάτια του. Τρεις γυναίκες δολοφονήθηκαν από έναν άγνωστο, μια σκιά. Ένας μαθητής δολοφονήθηκε από τον Γιόχαν Λινέ, ενώ ο μόνος ζωντανός μάρτυρας που μπορεί να τον καταδικάσει φοβάται να καταθέσει. Ένας μεθυσμένος καρφώνει ένα σπασμένο μπουκάλι στην καρωτίδα μιας γυναίκας για μερικές κορόνες και στη συνέχεια κόβει το μισό αυτί ενός ανθρώπου που βρέθηκε στο λάθος μέρος τη λάθος ώρα. Ένας αστυνομικός εξαφανίζεται από προσώπου γης χωρίς να ειδοποιήσει κανέναν. Τι σκατά συμβαίνει στον κόσμο;" (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
"Εφορμώντας από την παγκόσμια αναγνωστική έλξη προς το νουάρ της Σκανδιναβίας, πλέον δύναται και η Ελλάδα να προσφέρει στον εαυτό της την πολυτέλεια να διαθέτει έναν πρωτοκλασάτο συγγραφέα του είδους με προοπτικές διεθνούς καριέρας. Στην πρόζα του [...] το αστυνομικό μυθιστόρημα μετατρέπεται σε κοινωνιολογικό εγχειρίδιο, λειτουργεί σαν παγωμένο νυστέρι που βυθίζεται στο υπογάστριο της σουηδικής κοινωνίας, στριφογυρίζοντας την κόψη του στις ρωγμές του κράτους πρόνοιας και της κίβδηλης βορειοευρωπαϊκής ευημερίας που κυοφορεί ηθική κατάπτωση και σειριακές δολοφονίες. Αστείρευτα γλαφυρός, με κάθε του σκηνή να θυμίζει σεκάνς ταινίας, από το στήσιμο του αφηγηματικού καμβά μέχρι τη σκηνική ακριβολογία, τους αδρογραμμένους χαρακτήρες και τους νευρώδεις διάλογους, και με τις απροσδόκητες παγίδες στην πλοκή να διαδέχονται η μια την άλλη, ο συγγραφέας θα συνεπάρει τους αναγνώστες του Jo Nesbo και του Henning Mankell, ενώ στο πρόσωπο του επιθεωρητή Άντερς Οικονομίδη μας παραδίδει έναν από τους εμβληματικότερους εκπροσώπους του σύγχρονου αστυνομικού. Εντρυφήστε". (Δημήτρης Καραθάνος, Δημοσιογράφος Athens Voice, SOUL)
Ο συγγραφέας Alexander Soderberg είναι σεναριογράφος όπως πληροφορούμαστε στο "αυτί" του εξωφύλλου, αυτήν την χρήσιμη επινόηση των εκδοτών που, εκτός από τις πληροφορίες που παρέχει, συνήθως αξιοποιείται και ως σελιδοδείκτης (αλλά, φευ, μόνο στα κανονικού πάχους βιβλία, γιατί στα ογκώδη αρχίζουν οι παραμορφώσεις)
Τί περιμένεις λοιπόν από ένα σεναριογράφο; Σενάριο (σιγά τη δύσκολη απάντηση).
Και τι σου έρχεται στο νού όταν ακούς "σενάριο"; Σινεμά, εικόνες, οθόνες μικρές και μεγάλες (τί άλλο;)
Ας ξεκινήσουμε απ' έξω λοιπόν.
Δυνατό εξώφυλλο, παχύ βιβλίο που προ(σ)καλεί θετικά (value for money) στα πρότυπα των αντίστοιχων ευπώλητων εκδόσεων από το "Μεταίχμιο" δηλ παχύ χαρτί μεγάλα ευανάγνωστα γράμματα αλλά δύσχρηστο λόγω όιγκου (άντε να το κουβαλάς σε μετρό ή παραλίες). Για το e-book βέβαια δεν συζητάμε σε τέτοιες τιμές.
Πάμε στο μέσα.
Υπάρχει μια Σάρα (πεθαίνει ή σκοτώνεται; Τί λέτε;)
Υπάρχει και το Κακό Συναπάντημα.
Για την Μάρα, το ψάχνω.
Βρήκα όμως μια νοσοκόμα, την Σοφί Μπρίνκμαν που στα επόμενα βιβλία της τριλογίας (ναι, θάχει κι άλλα) πρέπει να τα κάνει όλα (μα όλα;).
Εδώ την προσεγγίζουμε, εμείς και κάθε λογής αστυνομικός και μαφιόζος.
Την ακολουθούμε σε περβάζια, σε αεροδρόμια και σε κυνηγητά.
Δεν ερωτεύεται κανέναν (στον πρώτο τόμο) αν και ερωτεύσιμη.
Οι κακοί σκοτώνονται, μαζί και μερικοί καλοί.
Οι καλοί ταλαιπωρούνται - το ίδιο και οι κακοί.
Πολύ χαμός αυτό το βιβλίο.
Αξίζει το βιβλίο;
Δεν θα βρείς τίποτα πρωτότυπο, τίποτα που δεν είναι χιλιοειπωμένο, τίποτα που δεν έχεις δει στο σινεμά.
Καλύτερα να περιμένει κανείς την μεταφορά στην οθόνη - παρεκτός και αν θέλει να γυμνάσει τον καρπό του χεριού του και τα μπράτσα του (αντί για βαράκια), να ξανακούσει για κλέφτες κι αστυνόμους που μπερδεύονται, για ψυχρούς ή ευαίσθητους εκτελεστές, για μαύρο χρήμα που γυροφέρνει τον πλανήτη, διαφθορά και συγκαλύψεις.
Αρκούν όλα τούτα τα χιλιοτραγουδισμένα;
Σημείωση: Μιλώντας για "Ανδαλουσία" δείτε εδώ την 20λεπτη υπερρεαλιστική ταινία του 1929 των Λουί Μπουνιουέλ - Σαλβαντόρ Νταλί "Ο Ανδαλουσιανός σκύλος"
Ο ύπνος μοιάζει με γάτα. Σε πλησιάζει μόνο όταν τον αγνοείς.
Η γυναικεία γραφή στην αστυνομική λογοτεχνία και το θρίλερ έχει επάξια εκπροσωπηθεί, αναγνωρισθεί, τιμηθεί και ξεχωρίσει λόγω της ιδιαίτερης οπτικής των γυναικών που επιδίδονται στην συγγραφή ιστοριών μυστηρίου και τρόμου. Είτε αναμιγνύουν σωστές δοσολογίες τρυφερότητας και βίας, είτε αγγίζουν ευαισθησίες και αρχέγονα ένστικτα από μητριαρχικές κοινωνίες και πατριαρχικούς δεσποτισμούς, ένα είναι σίγουρο:
ΔΙΑφέρουν στο στυλ,
ΔΙΑκρίνονται στις επινοήσεις,
ΔΙΑπρέπουν σε πωλήσεις,
ΔΙΑλύουν στερεότυπα,
ΔΙΑκατέχονται από εμμονές εποικιδομητικές,
ΔΙΑτηρούν το ενδιαφέρον.
Τζίλιαν Φλυν
Το συμπαθητικό κορίτσι της φωτογραφίας με το καθαρό, φωτεινό πρόσωπο συνδέθηκε με δυο βιβλία τουλάχιστον ενδιαφέροντα: Τα "Αιχμηρά Αντικείμενα" που ήταν και το πρώτο μυθιστόρημα της Φλιν και τον "Σκοτεινό Τόπο" που κράτησε ψηλά τον πήχη της συγγραφικής επιτυχίας (άλλωστε την ταυτότητα του συγγραφέα την κερδίζεις μετά το δεύτερο βιβλίο).
Τα διάβασα και το δυο όταν είχαν κυκλοφορήσει πριν από λίγα χρόνια και θυμάμαι την σκληρή γραφή και την διεισδυτική ματιά σε οικογενειακά δράματα με κινηματογραφική πλοκή και παρακμιακά τοπία. Η μεταφορά στις οθόνες είναι αναμενόμενη.
Το κορίτσι που εξαφανίστηκε βρήκε γόνιμο έδαφος να φυτρώσει στο πεδίο της ύφεσης, της οικονομικής κρίσης, της ανεργίας και της ανατροπής αξιών και κεκτημένων δικαιωμάτων. Είναι λοιπόν επίκαιρο, σύγχρονο και ταυτόχρονα κλασσικό. Γιατί το επίκεντρο είναι ο άνθρωπος, το ζευγάρι, οι ανθρώπινες σχέσεις στον μικρόκοσμο της οικογένειας και στον μακρόκοσμο της κοινωνίας. Το διακύβευμα είναι η ευτυχία -μια τόσο αφηρημένη, παρεξηγημένη και παρερμηνευμένη έννοια.
Με αυτά τα πρωτογενή υλικά η Φλιν ξετυλίγει μια ακόμη ιστορία οικογενειακού τρόμου που την αφηγούνται οι δύο πρωταγωνιστές: το αγόρι ο Νικ και το κορίτσι η Έιμυ. Δυο αντιπροσωπευτικά δείγματα επιτυχημένων τριανταπεντάρηδων που ο κόσμος τους γκρεμίζεται μαζί με τα χρηματιστήρια, τις χρεωκοπημένες τράπεζες, τις απολύσεις, την ανεργία και κυρίως την απουσία προοπτικής. Η ανατροπή του κόσμου όπως τον γνώρισαν, ανατρέπει όχι μόνο την καθημερινότητά τους αλλά και την ζωή τους, την σχέση τους, την εικόνα τους, την συμβατική ευτυχία τους. Από τα συντρίμμια αναδύεται ένταση, σήψη, θυμός και εντέλει το κορίτσι εξαφανίζεται.
Η μήπως όχι.
Αυτό θα το διαπιστώσουμε στο πρώτο μέρος του βιβλίου.
Εκεί παρακολουθούμε την καθημερινότητα του Νικ που βιώνει την εξαφάνιση της συζύγου ενώ παράλληλα οι σελίδες του ημερολογίου της Έιμυ φωτίζουν από άλλη γωνιά τα γεγονότα.
Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου η οπτική και η προοπτική αλλάζει, μετασχηματίζοντας ταυτόχρονα όλα όσα εξέπεμπε το πρώτο μισό βιβλίο. Ταυτόχρονα αρχίζουν να εμφανίζονται οι πολλαπλές δυνατότητες που οδηγεί η συγγραφέας τους πρωταγωνιστές: πιθανές δολοφονίες ή αυτοκτονίες, νέοι υποψήφιοι δολοφόνοι, χαοτικές επιπλοκές.
Η ενορχήστρωση του τέλους επιλέγει ίσως την απλούστερη, πιο τρομακτική (;) ίσως και προβλεπόμενη περίπτωση. Όταν όμως κλείνεις το βιβλίο, χαμογελώντας και ψιθυρίζοντας τρυφερά μετά από καιρό στο έτερον ήμισυ δυο ξεχασμένες λέξεις και χαϊδεύεις ατίθασα παιδικά κεφαλάκια καθηλωμένα σε video games, tablets, smart phones και τρισδιάστατες οθόνες, έχεις την αίσθηση ότι το ζευγάρι της διπλανής (;) πόρτας μπορεί να προετοιμάζει το επόμενο καθημερινό έγκλημα.
Ένα βιβλίο δεν είναι μόνο λέξεις, νοήματα,εικόνες, περιγραφές, ερεθίσματα και συγκινήσεις.
Δεν είναι μόνο αινίγματα, ανάσες, ρυθμός, ένταση, κορύφωση, δικαίωση και ικανοποίηση.
Είναι αισθητική: χαρτί, εξώφυλλο, εκτύπωση, γραμματοσειρές, γραμματική, ορθογραφία, αφή, οσμές και, την τελευταία δεκαετία,. αρχίζει να γίνεται και σύνθετο τεχνολογικό προϊόν σε εικονικό περιβάλλον.
Λίγα απ' όλα αυτά μπορεί να αναδείξουν ένα συγγραφέα.
Συνδυασμός όλων μπορεί να δημιουργήσει ένα επιτυχημένο/ευπώλητο βιβλίο.
Πάμε παρακάτω.
Η ελληνική τεχνική της κατανόησης και προσέγγισης ενός δολοφόνου.
Ο Γιάννης Μαρής, ο Αστυνόμος Μπέκας και ο άνθρωπος με το άσπρο κοστούμι.
Μια ευχάριστη περιπλάνηση στην Ελλάδα του 60 με μοιραίες γυναίκες (πάντα) και τυχοδιώκτες στο κυνήγι μιας σεβαστής κληρονομιάς.
Το κουβάρι ξετυλίγεται γύρω από ένα κύκλο ενόχων που μειώνεται συστηματικά μέχρι να φτάσουμε μαζί με τον ταλαιπωρημένο Μπέκα στον τελικό υπεύθυνο των φόνων.
Είναι δυνατόν 1+1 να κάνει 0, αναρωτιέται ο Μπέκας.
Δεν χρειάζεται μαθηματική προσέγγιση στον γρίφο, αρκεί η διαίσθηση, η επιμονή και η αναζήτηση του τελικά ωφελημένου από το γαϊτανάκι των φόνων για να προκύψει η απάντηση.
Παρά τα χρόνια που το βαραίνουν, ο 13ος επιβάτης διαβάζεται ευχάριστα.
Μην περιμένετε τρομερές συγκινήσεις και ιδιαίτερες εκπλήξεις, άλλωστε σε τέτοιο περιβάλλον ολικών ανατροπών σε σκηνικό ρευστότητας τι θα μπορούσε να εκπλήξει τον σύγχρονο ευρωέλληνα;
Δεν τό'χω αντιληφθεί, ακόμα, πώς γίνεται. Η συγγραφή πάντα πίστευα ότι είναι"ατομική επιχείρηση".
Εντάξει.
Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο.
Αρκετά βιβλία έχουν "στηθεί" από εκδότες ως σκυταλοδρομία όπου διαφορετικοί συγγραφείς συνεργάζονται γράφοντας τα διαδοχικά κεφάλαια ενός βιβλίου.
Ίσως πάλι οι απαιτήσεις της πλοκής και ο ρεαλισμός στην εξέλιξη του βιβλίου να επιβάλλουν την συνεργασία συγγραφέων με διαφορετικές γνώσεις και επαγγελματικές εμπειρίες: δικηγόροι, προγραμματιστές, κομπιουτερ freaks, media experts, ηλεκτρονικοί, φυσικοί, μαθηματικοί, οικονομολόγοι, αστυνομικοί και λοιποί.
"Εντιμότατη εταιρεία" - συνοδεύεται από βραβείο αστυνομικής λογοτεχνίας, ευπώλητο στην Ελλάδα, διεθνές Best Seller αλλά πέρα από μια καλοκαιρινή δροσερή σαλάτα με αφελείς και ιδεολόγους οικολόγους, καλούς αστυνόμους, κακούς ασφαλίτες, πολιτικούς μαριονέτες, οικογενειακά μελοδράματα, πυρηνικά απόβλητα, οικονομικά σκάνδαλα, μαφιόζικες εταιρίες, πρακτικές ξεπλύματος και συσκότισης, ολίγη τεστοστερόνη, ολίγη CIA, ολίγη Γενεύη στο περιθώριο των Παρισίων, καμιά μα καμιά απολύτως έκπληξη, μηδενικές ανατροπές, ολίγον facebook, ολίγον USB, ολίγες υποκλοπές, συνήθεις συγκαλύψεις και ένα προβλεπόμενο ζευγάρωμα με καλό μπάτσο και πλούσια κυρία ζωντοχήρα πολιτικού δεν νομίζω ότι θα χάσετε και πολλά πράγματα αν το προσπεράσετε.
Στις μεγάλες και μικρές οθόνες έχουμε δεί και ξαναδεί πολλές παραλλαγές της υπόθεσης του βιβλίου και αν ψάχνετε για σασπένς καλοκαιριάτικα αναζητήστε το στα δελτία ειδήσεων (TV, internet, εφημερίδων).
o Πίνακας που "ξεκλειδώνει" την καταιγιστική πλοκή του βιβλίου (και της ταινίας;)
Από την Νορβηγία, ο συγγραφέας που μας γνώρισε τον Ντετέκτιβ Χάρι Χόλε στην ΝΕΜΕΣΗ και ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ σε ένα απολαυστικό θρίλερ με αστυνομική πλοκή. Η τέχνη, ο συγγραφέας, ο σκηνοθέτης, το μονταζ, οι καλές τέχνες, οι καλές απάτες, οι τεχνικοί , η τεχνική, οι τεχνίτες και το κυνήγι. Υπάρχει καλύτερο κυνήγι από δυο κυνηγούς που εναλλάσσονται στο ρόλο κυνηγού και θηράματος; Κι ένας συγγραφέας που καταφέρνει να αιφνιδιάζει συνθέτοντας με μαεστρία άλλο ένα παζλ. Πολύ καλό, πολύ καλοκαιρινό.
Edvar Munch - Η καρφίτσα (και η δράση ξεκινά)
Σημείωση (update ελληνιστί): Κυκλοφόρησε και σε ταινία/dvd και είπα να το αξιολογήσω. Ευχάριστο μεν αλλά, ως συνήθως, δεν καταφέρνει να φτάσει σε ένταση και ενδιαφέρον το βιβλίο ενώ χάνεται το χιούμορ και η ειρωνεία που διαπερνά κάθε σελίδα του. Ειδικά η πιο δυνατή και εκκεντρική σκηνή του βιβλίου που το θήραμα για να σωθεί βυθίζεται κυριολεκτικά στα βοθρολύματα, περνάει ξώφαλτσα - ίσως λόγω αυτολογοκρισίας του σκηνοθέτη ή του παραγωγού. Η ταινία κρατάει μόνο το "αστυνομικό" κομμάτι ξεχνώντας τα υπόλοιπα. Βλέπεται μεν, αλλά...
"Μπορείτε να δείτε το μέλλον"; ρώτησα.
"Θα σας στοιχίσει μια πένα"
Ποιός δεν έχει παραδοθεί στην γοητεία ενός καλοστημένου αστυνομικού αινίγματος;
Σειρά υπόπτων στριφογυρίζει γύρω από θύματα δολοφονικών επιθέσεων.
Δηλητήρια, σφαίρες και κοφτερές λεπίδες δημιουργούν το παζλ που αναπτύσσεται πάνω σε ομιχλώδη τοπία, υποφωτισμένα σκηνικά βικτωριανών αρχοντικών, μουχλιασμένα κελιά, υγρά υπόγεια, επικίνδυνα στενοσόκκακα και ληθαργικά καταγώγια.
Λονδίνο στις αρχές του 20ου αιώνα.
Μπέικερ Στριτ.
Ο εμβληματικός ντετέκτιβ και ο συγγραφέας γιατρός επανεμφανίζονται σχεδόν αυθεντικοί μέσα από τις σελίδες του "Οίκου του Μεταξιού", αναστημένοι από διαφορετικό συγγραφέα (Α. Horowitz) αλλά στα πλαίσια που έχει επιβάλει ο Sir Arthur Conan Doyle.
Δεν είναι original αλλά δεν θα σας απογοητεύσει.
Φαίνεται ότι η εποχή της κρίσης ευνοεί την επιστροφή των χάρτινων ηρώων του προηγούμενου αιώνα. Η βιομηχανία του θεάματος επέστρεψε στο ντουέτο Χολμς-Γουάτσον είτε στην μεγάλη οθόνη με την δεύτερη και πιθανότατα όχι τελευταία ταινία δράσης είτε σε τηλεοπτική σειρά με μια ενδιαφέρουσα και εκσυγχρονισμένη εκδοχή των αστυνομικών γρίφων του SirArthur.
Καλό μήνα και καλό καλοκαίρι.
Όταν έχεις στα χέρια σου ένα αστυνομικό βιβλίο, βρίσκεσαι λίγο πάνω από τη μέση και ο δολοφόνος έχει αποκαλυφθεί και συλληφθεί, τί καταλαβαίνεις;
Ότι ο συγγραφέας σου επιφυλάσσει εκπλήξεις για τη συνέχεια.
Στοιχειώδες.
Το "αστέρι του διαβόλου" είναι το δεύτερο βιβλίο του Nesbo που διαβάζω (μετά τη Νέμεση).
Είναι πολύ καλύτερο από το πρώτο.
Είναι πολύ δυνατό σεναριακά.
Απογειώνεται λογοτεχνικά.
Και σε κρατάει καθηλωμένο με παράλληλες διαπλεκόμενες καταστάσεις που αποκαλύπτονται σταδιακά και οδηγούν σε πειστικότατες απαντήσεις.
Από τα πιο καλά αστυνομικά που διάβασα τον τελευταίο καιρό.
Η γνωριμία μας με την δικηγόρο Ρεμπέκα Μάρτινσον της Όσα Λάρσον ξεκινάει από την ηλιακή καταιγίδα κι ένα δολοφονημένο ιερέα στην Κίρουνα της Λαπωνίας (Lapland). Οι χαμηλές θερμοκρασίες του αρκτικού κύκλου και το χιόνι που συσσωρεύεται αφήνουν ανέπαφες τις οικουμενικές ανθρώπινες αδυναμίες και τα πάθη να υπερβούν τα όρια: απληστία, φθόνος,λαγνεία ανάμικτα με εγωισμό, ψυχώσεις και εκτροπές αποτελούν συστατικά εκρηκτικού μίγματος.
Η ιστορία ξετυλίγεται νωχελικά στα παγωμένα τοπία, μας φέρνει σε επαφή με τους χαρακτήρες που συνθέτουν το σκηνικό της δολοφονίας και μας αποκαλύπτει σταδιακά τις κρυμένες πτυχές και τα πάθη που οδηγούν τον άνθρωπο της διπλανής πόρτας σε αποτρόπαια εγκλήματα.
Καλή επιλογή.
Αλλά μήπως είναι υπερβολικές, υπό τις παρούσες οικονομικές συγκυρίες, οι τιμές των 16-20€ για βιβλία που δείχνουν ογκώδη (λόγω χαρτιού και γραμματοσειρών) και θα μπορούσαν να είναι μικρότερα σε μέγεθος (όχι σε έκταση);
Και μήπως η ηλεκτρονικές εκδόσεις e-books των ίδιων βιβλίων θα έπρεπε να κυκλοφορούν και να πωλούνται σε τιμές κάτω των 5€;
Υπάρχουν διάφορες πρακτικές μείωσης του κόστους για τους εκδότες: προτείνω προαγορές σε τιμές προσφοράς από τους αναγνώστες των βιβλίων που πρόκειται να κυκλοφορήσουν ώστε να μειωθεί το κόστος κεφαλαίου που επικαλούνται οι εκδότες και του χαμηλού ελληνικού τιραζ.
Ο Καβάφης το προσεγγίζει διαφορετικά: "Να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος"
Φιελμπάκα - το χωριό της ιστορίας
Η Καμίλα Λάκμπεργκ συνεχίζει την σκανδιναβική παράδοση οικογενειακών παθών σε ρυθμούς νωχελικούς αλλά καθόλου κουραστικούς για τον αναγνώστη. Το θέμα της στην παγωμένη πριγκίπισσα δεν είναι ο φόνος και η επίλυση των όποιων γρίφων. Είναι οι μικρές κοινωνίες και τα θαμένα μυστικά που ξεφυτρώνουν από τα καλά κλειδωμένα μπαούλα για να ανατρέψουν την επίπλαστη ηρεμία της καθημερινότητας.
Δεν γνωρίζω αν πρόκειται για ότι πιο καυτό υπάρχει στη σουηδική λογοτεχνία σήμερα όπως διατείνεται η στάμπα στο εξώφυλλο - υπερβολές του μαρκετιν. Είναι όμως ένα καλό κι ευχάριστο ανάγνωσμα χωρίς υψηλές λογοτεχνικές απαιτήσεις με σωστά οργανωμένη αστυνομική πλοκή που θα μπορούσε να είναι οικονομικότερο και σε τιμή και σε έκταση.
"Life is dangerous," said Masha, dripping an arm around me. "No one survived it
yet."
Η ζωή είναι επικίνδυνη. Κανείς δεν γλύτωσε, ως τώρα, απ' αυτήν.
Αστυνομικό; Ερωτικό; Ταξιδιωτικό;
Τί είναι τελικά το μυθιστόρηματου A. D. Miller"Κάτω από το χιόνι" ή "Χιονολούλουδα - Snowdrops" όπως είναι ο αγγλικός τίτλος;.
Λίγο απ' όλα αλλά συνολικά πολύ.
Πολύ έξυπνο, πολύ αθώο, πολύ σκληρό, πολύ νοσταλγικό.
Πολύ καλό.
Μια απλή αλλά σαγηνευτική ιστορία αγάπης, απάτης, εγκατάλειψης και νοσταλγίας που διαδραματίζεται στην μετασοβιετική Ρωσία, στην Μόσχα και στην Οδησσό, την Αγία πετρούπολη και το Μουρμάνσκ, σε φανταχτερά κλαμπάκια και παρακμιακά διαμερίσματα, σε χιονισμένα τοπία και λασπωμένους δρόμους, σε σφηνάκια βότκας και μεθυσμένες ανάσες, με κοστουμαρισμένους γιάπις και προκλητικές γυναίκες, αγαθές προθέσεις και συνηθισμένες κομπίνες, αθώους και ενόχους, θύματα και θύτες. It's just business- Απλά μια δουλειά.
Το περίεργο (;) κι ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η όχι και τόσο μακρινή εποχή αρχίζει να θυμίζει ανησυχητικά την σημερινή εποχή της μετακαπιταλιστικής μας κοινωνίας.
Κοινωνίες σε κρίση.
Κρίση συστημική.
Κρίση αξιών, ιδανικών, προοπτικής.
Και χρήμα, πολύ χρήμα.
Και είμαστε ακόμα στην αρχή!
¨Ενα βιβλίο νοσταλγικό, με σχεδόν αστυνομοκή πλοκή, ραγισμένες καρδιές και πολλαπλές προδοσίες.
Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.
"The less you know," she said without looking at me, "the longer you live."
Παιδική και εφηβική βία, παιδικά τραύματα, ενήλικοι εγκλωβισμένοι στο παρελθόν, παραμορφωμένες εικόνες, παράλληλοι κόσμοι που συγκλίνουν για να συγκρουστούν και να διαλυθούν.
Είναι πραγματικά καλό, ενδιαφέρον, κινηματογραφικό και τελικά τρομακτικό γιατί καταλαβαίνεις ότι η βία και τα δράματα που εξελίσσονται στις 600 σελίδες του βιβλίου μπορούν να εμφανιστούν αιφνιδιαστικά στην καθημερινότητά μας. Το "κακό" καμουφλάρεται σε αθώα πρόσωπα, η βία εκτρέφεται δίπλα μας, μέσα στα σπίτια μας πολλές φορές και είναι έτοιμη να ξεσπάσει με την πρώτη αφορμή ανατρέποντας, συνθλίβοντας, καταστρέφοντας.
Η ψυχρή σκανδιναβική λογοτεχνία σε θερμές στιγμές.
Τα "Σκοτεινά Μυστικά" των Michael Hjorth Και Hans Rosenfeldt ξεκινούν με τον ειδεχθή φόνο ενός εφήβου και εξελίσσονται παρακολουθώντας τις προσπάθειες του τμήματος ανθρωποκτονιών με την συνεργασία ενός ψυχολόγου για τον εντοπισμό του ενόχου, ενώ ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται και ο κοινωνικός ιστός αποδομείται με μαεστρία από το συγγραφικό δίδυμο για να αναδειχθούν προβλήματα, ιδιαιτερότητες, υποκρισίες και ψυχώσεις.
Ένα σύγχρονο αστυνομικό μυθιστόρημα που διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον, στηριγμένο περισσότερο στους χαμηλούς τόνους των οικογενειακών συγκρούσεων, των κοινωνικών συμβάσεων και του διαλυμένου καθωσπρεπισμού. Ένα καλοδουλεμένο σενάριο που δεν καταφεύγει στην ανέξοδη και ευτελή χρήση βίας που μας έχουν συνηθίσει πολλά βιβλία της αμερικάνικης σχολής και κερδίζει τον αναγνώστη με αναφορές στα απλά και καθημερινά προβλήματα των πρωταγωνιστών του.
Το μόνο που θα πέταγα από το βιβλίο είναι το γλυκανάλατο χάπι εντ.
Δυο ιδιόμορφοι αστυνομικοί, περιθωριακοί, αντιφατικοί αλλά και συμπληρωματικοί, χτίζουν κομμάτι το κομμάτι το καινούργιο παζλ του γνωστού μας από τα Πορφυρά ποτάμια, και τον Πέτρινο κύκλο σύγχρονου Γάλλου μετρ του θρίλερ.
Τα προηγούμενα βιβλία του Γκρανζέ ΔΕΝ τα διάβασα γιατί με πρόλαβαν οι κινηματογραφικές τους εκδοχές. Στο "ελέησόν με" πρόλαβα την κινηματογραφική μεταφορά (την θεωρώ δεδομένη).
Παιδικές χορωδίες, τελετουργικοί φόνοι, εξαφανίσεις παιδιών, αμαρτίες του παρελθόντος που στοιχειώνουν τους εφιάλτες των πρωταγωνιστών.
Πρόκειται για μια καλοστημένη ιστορία με μπόλικη κινηματογραφική δράση, δυνατές έως σοκαριστικές περιγραφές φόνων αλλά και ψυχοσωματικών εκτροπών, στέρεα αφήγηση που συνδυάζει ιστορικά στοιχεία από τις δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής, Χιλή και βασανιστήρια επί Πινοσέτ, γρήγορες αναφορές από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης της ναζιστικής γερμανίας, σέχτες και σαλεμένους καθοδηγητές.
Ένα καλοδουλεμένο βιβλίο δράσης σε πολύ καλή μετάφραση.
Δεν είναι το πρώτο βιβλίο του Νέσμπου, εκείνο που ξεκίνησε τις περιπέτειες του επιθεωρητή Χάρι Χόλε. Ούτε το πρώτο του συγγραφέα που κυκλοφόρησε στα ελληνικά (προηγήθηκε ο Κοκκινολαίμης που δεν προέκυψε στις επιλογές μου).
Είναι όμως το πρώτο βιβλίο του Νορβηγού που διαβάζω και είναι παχύ, με ωραίο εξώφυλλο αλλά με μια κόκκινη στάμπα "περί νέου Στιγκ Λάρσον" που για μένα τουλάχιστον λειτουργεί απωθητικά (να μην παρεξηγηθώ: η τριλογία του Λάρσον κι η Σαλάντερ με κέρδισαν ως αναγνώστη - η μαρκετινίστικη ετικέτα με κάνει να αντιδρώ).
Επειδή ποτέ δεν λέω όχι για ένα καλό αστυνομικό και αφού η ζυγαριά θετικών κι αρνητικών δεδομένων με οδήγησε, τελικά, στην αγορά του, πέρασα ευχάριστα με τη "ΝΕΜΕΣΗ" ακολουθώντας γρίφους, ληστείες τραπεζών και λίγους φόνους και αυτοκτονίες (Freitot) που έδεναν σταδιακά στο άψογα ενορχηστρωμένο σύνολο μέχρι να οδηγήσουν στις ανατροπές και τις αποκαλύψεις του τέλους. Η Νέμεσις περιέχει ολίγη ελληνική μυθολογία και ολίγη ψυχολογία και ολίγη μειωνοτική επιμόρφωση και περιπλάνηση και παραπλάνηση και συστήματα αξιών και τυφλή δικαιοσύνη - Νέμεσις.
Και καλό μοντάζ με γρήγορα φλασμπάκ και χρονικά μπερδέματα.
Η πλούσια σκανδιναβική παραγωγή εμπλουτίζεται και ανανεώνεται συνεχώς με φρέσκους αξιοπρόσεκτους συγγραφείς.
ή οι πολλαπλές αναγνώσεις της αστυνομικής λογοτεχνίας
Στιγκ Λάρσον: παρών απών.
Ο συγγραφέας δεν έζησε για να βιώσει την επιτυχία των τριών βιβλίων με την ιστορία της περιθωριακής κοπέλλας με το τατουάζ, φαίνεται όμως ότι γνώριζε πολύ καλά τη συνταγή της επιτυχίας. Μετά από λίγους μήνες αφότου ολοκλήρωσα το δεύτερο μέρος της τριλογίας Μιλένιουμ, περιπλανήθηκα για τελευταία, ίσως, φορά στον κόσμο της Λίσμπετ.
Γράφω "ίσως" γιατί φημολογείται ότι στο λαπτοπ του "απελθόντος", πλέον, συγγραφέα που βρίσκεται στα χέρια της συντρόφου του υπάρχει ένα ημιτελές και πολυαναμενόμενο τέταρτο βιβλίο.
Η συνταγή πάντως είναι απλή:
σωστός ρυθμός (άλλοτε βασανιστικά αργός, άλλοτε εκρηκτικός), μια κατατρεγμένη ηρωϊδα που δικαιώνεται πανηγυρικά- και όχι μόνο ηθικά, καλοί και κακοί που συγκρούονται συνεχώς, συνωμοσίες που καταρρέουν, φιλίες που ξορκίζουν όλες τις αναποδιές, ένα ρεαλιστικό υπόστρωμα όπου καλλιεργείται με τέχνη η πλοκή της ιστορίας και μια ιστορία αγάπης που σέρνεται νωχελικά στο ογκώδες βιβλίο παγιδεύοντας σταδιακά τον αναγνώστη.
Δεν ξέρω αν η τριλογία είναι υψηλής αισθητικής, επιπέδου μεγάλων κλασσικών αριστουργημάτων, αλλά σίγουρα είναι απολαυστική ανάγνωση - τρία βιβλία εξαιρετικά και ξεχωριστά.
Το σίγουρο είναι ότι αν και Βορειοευρωπαίος δεν είναι καθόλου ψυχρός ούτε και πληκτικός. Πώς θα μπορούσε άλλωστε. Ένας συγγραφέας με πλήθος βιβλίων στο ενεργητικό του (πάνω από ένα βιβλίο τον χρόνο μετά το πρώτο του The Stone Blaster που τυπώθηκε το 1972). Επιπλέον, όπως προκύπτει μετά το σχετικό γκοουγκλισμα-ψάξιμο, φαίνεται ότι είναι ένας ευαίσθητος άνθρωπος που αγωνίζεται για την αξιοπρέπεια δυστυχισμένων και ταλαιπωρημένων ψυχών που δεν είναι κατ' ανάγκην ομοεθνείς του.
"Imagination could be an instrument of survival, not just of creativity - H φαντασία μπορεί να γίνει ένα μέσο επιβίωσης και όχι μόνο δημιουργικότητας"λέει ο πολυπράγμων κύριος της φωτογραφίας.
Ο μόνος λόγος που ίσως αργήσαμε να τον γνωρίσουμε στα ελληνικά είναι η γλώσσα του: Σουηδικά.
Μετά τον Στιγκ Λάρσον και το Κορίτσι με το Τατουάζ από την τριλογία του Μιλένιουμ, είναι ο δεύτερος Σουηδός συγγραφέας που κέντρισε το ενδιαφέρον μου τις τελευταίες μέρες.
Στο παρελθόν είχα διαβάσει και δυο αστυνομικά βιβλία την "Ροζάννα"και "το τέρας" των επίσης Σουηδών που συνυπέγραφαν ως συγγραφικό ζευγάρι Μ. Σγιεβάλ (Maj Sjowall, ποιήτρια) και Π. Βαλεέ (Per Wahloo). Κάτι καλό "τρέχει" λοιπόν στην Σουηδία...
Ο Χένινγκ Μανκέλ (Henning Mankell) γεννήθηκε στη Στοκχόλμη 3/Φεβρουαρίου/1948. Μεγάλωσε όμως από δυό χρονών, σε μονογονεϊκή οικογένεια (τους εγκατέλειψε η μητέρα του νωρίς) με τον δικαστικό πατέρα του Ivar Mankell σ' ένα μικρό χωριό το Sveg στην Βόρεια Σουηδία.
Και διάβαζε πολύ.
Τον συγκινούσαν οι εξερευνητές της Αφρικής και φανταζόταν ότι οι κορμοί δέντρων που ταξίδευαν στον Ljusnan, το ποτάμι που διασχίζει το Sveg, ήταν κροκόδειλοι στο Κογκό. Στα 13 του, μετακόμισε με την οικογένεια στο Borås, μια πόλη 50χλμ βορειοδυτικά του Gothenburg στην δυτική Σουηδική ακτογραμμή.
Βαρέθηκε νωρίς και παράτησε το σχολείο για να μπαρκάρει με εμπορικό πλοίο. Στα πλοία έμεινε δυό χρόνια - ήταν το δικό του πανεπιστήμιο, μια ρομαντική Κονραντική απόδραση όπως την χαρακτηρίζει ο ίδιος (romantic Conradian dream of escape).
Το ταξίδι σταμάτησε το 1966 για ενάμισυ χρόνο στο Παρίσι των διανοούμενων και της στέρησης.
Κατέληξε να δουλεύει στην Στοκχόλμη ως τεχνικός θεάτρου, όπου έγραψε και το πρώτο του θεατρικό: The Amusement Park.
Το 1972 πετάει στην Αφρική στο Guinea-Bissau - μόλις αποβιβάστηκα ένοιωσα σαν στο σπίτι μου, δηλώνει.
Από τότε μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στην Ευρώπη και στην Αφρική και μεταξύ της συγγραφής και του θεάτρου άπό τη θέση του διευθυντή.
"Οne foot in the snow and one foot in the sand- ένα πόδι στο χιόνι κι ένα στην άμμο"λέει ο ίδιος αναφερόμενος στην ζωή του.
Στις αρχές τις δεκαετίας του '90 αρχίζουν οι ιστορίες μυστηρίου και η γνωριμία του αναγνωστικού κοινού με τον Επιθεωρητή Κούρτ Βαλάντερ και το πρώτο βιβλίο "Δολοφόνοι Χωρίς Πρόσωπο-Faceless Killers".
Το "τείχος προστασίας" FIREWALL, τίτλος που παραπέμπει σε ηλεκτρονικό έγκλημα, δεν είναι το πρώτο της "σειράς", είναι όμως το βιβλίο που πρωτοδιάβασα.
Σίγουρα είναι πολύ καλοδουλεμένο, με πολλούς γρίφους φαινομενικά άσχετους που μεθοδικά ξεδιαλύνονται. Ο Μανκελ επιμένει πολύ στους χαρακτήρες των ηρώων του που είναι ανθρώπινοι και προσγειωμένοι, με αδυναμίες και ελαττώματα. Απλοί καθημερινοί χαρακτήρες που κάνουν λάθη, σκέφτονται και συσκέπτονται.
Το μόνο μειονέκτημα που εντόπισα είναι στην έκδοση - η επιμέλεια φαίνεται υποτυπώδης αφού έπεσα σε αρκετά τυπογραφικά λαθάκια και αδόκιμες μεταφραστικές "ακροβασίες". Επίσης, το βιβλίο είναι ογκώδες (500 σελίδες) και δεν μεταφέρεται εύκολα σε τσάντες και συγκοινωνίες, ενώ η τιμή του όπως και άλλων αστυνομικών βιβλίων θεωρώ ότι ξεφεύγει.
Συνολικά: Πολύ καλό αστυνομικό. Το συνιστώ αλλά θα πρότεινα να ξεκινήσετε από την αρχή την γνωριμία σας με τον Ειθεωρητή Βαλάντερ.
Σήμερα ο βραβευμένος συγγραφέας βοηθάει πολύπλευρα ανθρώπους που έχουν ανάγκη στην Αφρική. Στον εναρκτήριο λόγο του σε συνέδριο για την Αφρική, ο Μανκελ αναφέρθηκε στην τυχαία συνάντησή του με ένα πάμφτωχο χωρικό ντυμένο με κουρέλια, που είχε ζωγραφίσει στα ξυπόλητα πόδια του τα παπούτσια που δεν είχε να φορέσει. Ήταν αυτός ο τρόπος του χωρικού να κρατήσει την αξιοπρέπειά του.
"Η δύναμη του ατόμου να διατηρεί την αξιοπέπειά του και στις πιο δυσμενείς καταστάσεις είναι κρίσιμη για το μέλλον",δηλώνει.
Για τον ενδιαφέροντα Χένινγκ Μανκελ ανατρέξτε εδώ :
Ελληνική Λογοτεχνία, που με αφορμή το αστυνομικό υπόστρωμα, βρίσκει την ευκαιρία να μιλήσει ΚΑΙ για το νεοελληνικό γίγνεσθαι.
Ο Χρόνης, ο Συμεων και η Σόνια.
Ένα ερωτικό τρίγωνο χωρίς αύριο.
Ένας κόσμος που υποκλίνεται στην υπέρτατη αρχή: την οικονομία της αγοράς.
Εξουσίες αλληλοεξαρτώμενες.
Ουτοπίες αλληλοαναιρούμενες.
Και ενώ ο εκδικητής αστυνομικός και ο αυτοκαταστροφικός δικηγόρος βυθίζονται σε αλκοολούχα υγρά και τοξικές ουσίες αναζητώντας τους ενόχους, οι στάχτες του ερωτικού τους ειδώλου σκεπάζουν ανεπιστρεπτί τις ζωές τους.
Μόλις τέλειωσα το "κορίτσι με το τατουάζ"(THE GIRL WITH THE DRAGON TATTOO) του αείμνηστου (πλέον) Στιγκ Λάρσον.
Πάντα προσπαθώ να διαβάζω προκαταβολικά τα βιβλία που οδηγούνται στις κινηματογραφικές αίθουσες - είναι συνήθως καλύτερα από το οπτικοποιημένο προϊόν. Το βιβλίο είναι γνωστό διεθνές μπεστ σέλερ (αυτό όμως πολλές φορές δεν λέει τίποτα). Είναι το πρώτο από τα τρία βιβλία της τριλογίας Μιλένιουμ.
Πρώτη εντύπωση - Πολλές σελίδες που αποθαρρύνουν τους φαστρίντερς που προτιμούν το κινηματογραφικό δίωρο, αλλά τελικά δεν πετάς τίποτα.
Σφιχτοδεμένο αστυνομικό θρίλερ με ένα δυνατό κεντρικό θέμα (ασύλληπτος διαχρονικός σήριαλ κίλερ-ς) με παράλληλες πολυδιάστατες ίστορίες που διαμορφώνουν ένα ρεαλιστικό πεδίο που αναπτύσσεται το βασικό συστατικό της επιτυχίας:
ένας επίμονος δημοσιογράφος στο χείλος της καταστροφής μετά από μια παταγώδη αποτυχία και
ένα μικροκαμωμένο κορίτσι λίγο απ'όλα - περιθωριακό, φρικιό, ρημαγμένο, χακερ, έξυπνο, φοβισμένο, αδίστακτο, κυνικό, που στη διάρκεια των 660 σελίδων του βιβλίου, παρακολουθούμε την δύσκολη πορεία του στην ισορροπία και την ωριμότητα.